Typy przewozów w Pakiecie Mobilności a rozliczenie kierowców

Wprowadzone przepisy Pakietu Mobilności dość drastycznie wstrząsnęły przedsiębiorstwami transportowymi w całej Europie. Jedną z najpoważniejszych zmian było całkowite wyłączenie kierowców wykonujących transport międzynarodowy z przepisów o klasycznych podróżach służbowych (art. 21b ustawy o czasie pracy kierowców). Oznacza to brak możliwości bezpodatkowego wypłacania tradycyjnych diet i ryczałtów noclegowych za delegacje zagraniczne.

W zamian za to polscy przewoźnicy zyskali narzędzie zwane dietami wirtualnymi. Służą one wyłącznie do celów księgowych – pozwalają legalnie obniżyć podstawę wymiaru składek ZUS oraz podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym (PIT) za dni pobytu pracownika za granicą.

Od czego to zależy kiedy zapłacimy płacę sektorową? Od przeznaczenia naszego ładunku.

Kiedy należy wypłacić stawkę minimalną w danym kraju?

Zasady ustalania, czy za dany przewóz kierowcy należy się zagraniczna płaca minimalna (tzw. płaca sektorowa), zależą bezpośrednio od miejsca przeznaczenia i charakteru ładunku.

Okiełznajmy Pakiet Mobilności – czyli typy przewozów towarów w transporcie międzynarodowym

W transporcie międzynarodowym wyróżniamy cztery podstawowe rodzaje operacji:

• Przewóz bilateralny (dwustronny): Jest to transport ładunku bezpośrednio z Polski (kraju siedziby firmy) do kraju docelowego lub z obcego kraju do Polski. Za ten typ przewozu nie przysługuje zagraniczna płaca minimalna.

• Cross-trade (przerzut): Przewóz ładunku pomiędzy dwoma państwami, z których żadne nie jest krajem rejestracji firmy (np. polska ciężarówka przewozi towar z Niemiec do Francji). Tego typu operacja podlega pod płacę sektorową (wymaga wyrównania do zagranicznej stawki minimalnej).

• Kabotaż: Podjęcie i rozładunek towaru w obrębie granic jednego, obcego państwa (np. przewóz z Monachium do Berlina realizowany przez polską firmę). Kabotaż jest bezwzględnie objęty płacą sektorową.

• Tranzyt: Przejazd przez terytorium danego kraju bez dokonywania załadunku ani rozładunku. Tranzyt nie podlega pod zagraniczną płacę minimalną.

Ważny wyjątek dla Cross-trade: Przepisy przewidują zwolnienie z płacy sektorowej dla maksymalnie jednego dodatkowego przewozu cross-trade w drodze do celu oraz jednego na powrocie, bądź dwóch operacji cross-trade w drodze powrotnej, pod warunkiem, że są one realizowane w ramach trwającego transportu bilateralnego.

Szczegółowa analiza operacji transportowych

Przewóz bilateralny

• Istota transportu: Klasyczny import oraz eksport. Kierowca pobiera ładunek w Polsce i jedzie z nim np. do Francji.

• Siedziba firmy: Kluczowa jest lokalizacja bazy przedsiębiorstwa. Jeśli firma transportowa ma oficjalną siedzibę w Niemczech, przewozem bilateralnym będzie dla niej trasa z Niemiec do innego kraju.

Rys. 1 – Transport bilateralny z Polski do Francji

Cross-trade (Przerzut)

• Praca w trasie: Dojazd po załadunek cross-trade, nawet jeśli odbywa się „na pusto”, jest traktowany jako czas pracy podlegający pod przepisy o delegowaniu danego kraju.

• Zasada naliczania płacy: Podczas przejazdu tranzytowego przez kraje pośrednie płaca sektorowa nie obowiązuje. Zaczyna być naliczana w momencie wjazdu do kraju, w którym realizowane są czynności rozładunkowe lub załadunkowe.

Rys. 2 – Cross-trade z Niemiec do Niderlandów

Cross trade w czasie przewozu bilateralnego

Główny ładunek jedzie z Polski do Niderlandów. W tym czasie podjęliśmy ładunek z Niemiec z przeznaczeniem do Francji. Dzięki temu nie musimy wypłacać za ten transport płacy minimalnej.

Rys. 3 – Przerzut towarów w ramach transportu bilateralnego

Kabotaż i zasada „Cooling-off”

• Limity operacji: Standardowo przewoźnik drogowy ma prawo wykonać do trzech przewozów kabotażowych tym samym pojazdem w danym kraju. Ostatni rozładunek musi nastąpić w ciągu 7 dni od rozładunku międzynarodowego w ruchu przychodzącym.

• Okres karencji (Cooling-off): Po zakończeniu operacji kabotażowych pojazd obowiązuje 4-dniowy zakaz ponownego wykonywania kabotażu w tym samym państwie.

• Czy kierowca musi wracać do Polski? Nie. Przepisy cooling-off dotyczą pojazdu i zakazu pracy w jednym, konkretnym kraju. Kierowca może w tym czasie legalnie realizować transport w innym państwie członkowskim, bez konieczności zjeżdżania do bazy w kraju.

Rys. 4 – Kabotaż na terenie Niemiec

Ograniczenia ponownego kabotażu mają blokować nadużycia fikcyjnych wyjazdów do ościennych państw, aby nawet tego samego dnia ponownie realizować przewozy lokalne. Ma to służyć ochronie lokalnych przewoźników.

Podstawowe zasady przewozów kabotażowych miały ograniczyć czas i liczbę tych operacji w danym kraju, zakładając że przewoźnik kieruje się chęcią przejazdu przed dane państwo i optymalizowaniem kosztów i pustych przejazdów. Niestety niektórzy przewoźnicy oparli cały swój biznes na realizacji przewozów lokalnych w obcych państwach, bez realizowania głównych tras międzynarodowych.

Jeśli chcemy realizować takie przewozy warto dobrze zaplanować przewóz przed i po operacjach w danym kraju, aby odpowiednio przygotować się do realizacji kabotażu oraz odpowiednio „kontynuować” działania, gdy już te operacje zakończymy, a chcielibyśmy je ponownie wykonać, np. w drodze powrotnej. Musi minąć wymagany okres zwany właśnie cooling-off.

Nowe zasady rozliczania wynagrodzeń kierowców w transporcie międzynarodowym

Likwidacja tradycyjnych diet sprawiła, że czysta płaca zasadnicza kierowców często okazywała się zbyt niska w stosunku do realiów rynkowych i oczekiwań pracowników. Aby utrzymać konkurencyjne zarobki „na rękę” (tzw. dniówki), firmy stosują dodatkowe premie lub nagrody regulaminowe.

Sposób na szybkie i prawidłowe przeliczenia płacy minimalnej UE oraz diet wirtualnych

Ręczne wprowadzanie każdego załadunku, rozładunku oraz precyzyjne wyliczanie minutowych stawek zagranicznych bywa czasochłonne i rodzi ryzyko kosztownych błędów podczas kontroli PIP lub ZUS. Istnieje jednak w pełni legalny i znacznie szybszy sposób rozliczenia:

• Ciągłość delegacji w programie: W programie do rozliczania czasu pracy (np. EwiSystem) tworzy się jedną, zbiorczą delegację obejmującą cały miesiąc i wprowadza zarejestrowane przez tachograf przekroczenia granic.

• Automatyzacja procesu: Oprogramowanie automatycznie odrzuci odcinki krajowe, wyliczając należne diety wirtualne za czas zagraniczny oraz stawki minimalne dla poszczególnych państw.

• Zastosowanie premii/nagrody: Zamiast skomplikowanego dopasowywania pojedynczych składników, ostateczną kwotę należną kierowcy uzupełnia się stałą premią lub nagrodą regulaminową.

• Zaliczenie na poczet płacy UE: Ponieważ wypłacana nagroda rynkowa jest zazwyczaj znacznie wyższa niż minimalne wymogi płacowe poszczególnych krajów UE, skutecznie pokrywa ona (pochłania) wymóg dopłaty do zagranicznych płac sektorowych. Firma oszczędza czas, eliminując konieczność wypełniania skomplikowanych tabel załadunkowych.

Wskaźniki finansowe obowiązujące w 2026 roku:

• 9 420 zł brutto – prognozowane przeciętne wynagrodzenie (kluczowy próg i dół dla podstawy wymiaru składek ZUS kierowców międzynarodowych).

• 4 806 zł brutto – minimalne wynagrodzenie za pracę w Polsce (absolutne minimum na umowie o pracę).

• 31,40 zł brutto – minimalna stawka godzinowa dla umów-zleceń.

• 45 zł – wysokość pełnej krajowej diety transportowej.

Wyliczenie wynagrodzenia – chcesz przeczytać więcej? Zajrzyj TUTAJ

Podsumowanie – edukacja i dobre praktyki

Przepisy Pakietu Mobilności oraz zasady naliczania podstaw ZUS na bazie wskaźnika 9 420 zł wymagają od kadr i księgowości dużej precyzji. Firmy transportowe nadal otrzymują dotkliwe mandaty za nieprawidłowości w dokumentacji przewozów międzynarodowych. Kluczem do bezpieczeństwa finansowego firmy jest stała edukacja i automatyzacja rozliczeń.

Warto edukować, warto wdrażać dobre praktyki. Chcesz być na bieżąco z przepisami, między innymi o czasie pracy kierowców, pieniądzach w transporcie? Śledź nasz kanał na YouTube – Liczy się Transport.

ODCINEK PAKIET MOBILNOŚCI: OBALAM MITY – Zobacz co sprawia trudności!