Jak opisać wydruk z tachografu cyfrowego?

Co to jest Tachograf cyfrowy? – warto wiedzieć jak działa

Tachograf cyfrowy to urządzenie stojące na straży bezpieczeństwa ruchu drogowego. Rejestruje ono każdą sekundę aktywności pojazdu i kierowcy (prędkość, czas jazdy, odpoczynki oraz przekroczenia granic). Stosuje się go w pojazdach o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3.5 tony oraz autobusach przystosowanych do przewozu więcej niż 9 osób.
Warto dodać, że od lipca 2026 roku przepisy unijne (Pakiet Mobilności) rozszerzają ten obowiązek. Tachografy będą wymagane również w lżejszych pojazdach dostawczych (busach) o DMC powyżej 2,5 tony w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy.

W codziennej pracy na drodze zdarzają się jednak sytuacje nadzwyczajne, w których kierowca – dbając o bezpieczeństwo ludzi lub ładunku – zmuszony jest nagiąć sztywne normy prawne.
W takich momentach kluczowym narzędziem obrony przed wysokimi karami staje się prawidłowo opisany wydruk z tachografu.

Po co jest wydruk z tachografu cyfrowego?

Wydruk z tachografu robi się z jakiejś konkretnej przyczyny, której nie jesteśmy w stanie przewidzieć. Są to naruszenia, które mogą grozić wypadkiem drogowym, zagrożeniem bezpieczeństwa osób postronnych, uszkodzeniem ładunku. Przed rozpoczęciem podróży nie wiemy co nas czeka. W przepisach Rozporządzenia 561 dotyczących jazdy i odpoczynków kierowców w transporcie (zmienionych dodatkowo przez Pakiet Mobilności) jest art. 12, który zezwala nam na odstępstwa od przestrzegania przepisów, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach. Problem polega na tym: jak określić, które sytuacje są wyjątkowe?

Nie możemy go nadużywać za każdym razem gdy występuje potrzeba dowiezienia ładunku na czas lub naruszenie wynika z braku znajomości przepisów. Wytłumaczenie powodu wystąpienia naruszenia jest w pełni świadome – czyli wiemy, że naruszyliśmy przepis oraz potrafimy uzasadnić dlaczego.

Warunkiem koniecznym by móc skorzystać tego artykułu jest faktyczna sytuacja, której nie dało się przewidzieć ani jej zapobiec. Kontrola czasu pracy przeprowadzona na drodze lub w przedsiębiorstwie wykaże takie naruszenie i zweryfikuje, czy wskazany powód był logiczny i rzeczywiście wpłynął na brak innej opcji niż naruszenie.

Do naruszeń, które można opisać należą wszystkie określone w art. 6-9 w Rozporządzeniu nr 561/2006:

• wydłużenie czasu jazdy dziennej 9h lub wydłużenie do 10h
• wydłużenie jazdy tygodniowej (56h) oraz dwutygodniowej (90h)
• naruszenie czasu jazdy ciągłej (bez przerwy) czyli 4,5h lub brak odpowiednich przerw (45min, 15+30min)
• skrócenie odpoczynku dziennego (dobowego) 11h, 9h lub 3+9h
• naruszenia polegające na przekroczeniu czasu pracy kierowcy
• naruszenie odpoczynków tygodniowych skróconych i regularnych
• odbieranie tygodniowego odpoczynku regularnego w pojeździe
• naruszenie zasad odpoczynku na promie lub w pociągu

Oprócz typowych naruszeń czasu pracy, wydruk należy opisać również w sytuacjach losowych i technicznych, takich jak:

• Utrata, kradzież lub uszkodzenie karty kierowcy.
• Awaria zasilania lub samego tachografu.
• Jazda bez karty (np. podczas prób drogowych czy serwisowych wyłączonych z przepisów).

Tych sytuacji na drodze może być wiele i każda z nich mieć inny skutek.

>>>>>> PORADNIK Z PRZYKŁADOWYMI OPISAMI WYDRUKÓW Z TACHOGRAFU – Jak opisać wydruk z tachografu? <<<<<

Co powinien zawierać wydruk z tachografu?

Co musi zawierać prawidłowy opis?
Wydruk z tachografu traktuj jak oficjalny wniosek do służb kontrolnych o odstąpienie od nałożenia kary. Aby posiadał moc prawną, na jego odwrocie odręcznie należy wpisać:

• Dane identyfikacyjne: Imię i nazwisko kierowcy oraz numer karty kierowcy lub prawa jazdy (jeśli dane nie drukują się automatycznie).
• Dokładny czas i lokalizację: Moment i miejsce wystąpienia sytuacji awaryjnej (np. nazwa parkingu, kilometr drogi).
• Uzasadnienie (powód): Logiczny i szczegółowy opis zdarzenia, który zmusił do naruszenia przepisów.
• Podjęte działania: Informację o próbach bezpiecznego rozwiązania problemu (np. poszukiwanie kolejnych parkingów).
• Podpis: Czytelny podpis kierowcy.

Jak już wiemy, co ma zawierać wydruk z tachografu, to skupmy się na jego opisie

Aby wykonać opis wydruku z tachografu należy się zatrzymać w bezpiecznym miejscu, najszybciej jak jest to bezpieczne po powstaniu naruszenia, a jeśli sytuacja jest oczywista – rozpocząć opisywanie powodów wcześniej, np. zanim naruszymy czas pracy a już wiemy, że nie ma prawidłowego miejsca na parkingu, już wtedy można opisać, że go nie ma a wyjazd i poszukiwanie kolejnego parkingu na pewno już spowoduje naruszenie czasu pracy.

Opisy mają być na tyle rozbudowane, aby wskazywały świadomość kierowcy i jego zaangażowanie w naprawę problemu i nie musimy tego robić nerwowo, w sekundę po powstaniu naruszenia. Bezpieczeństwo to podstawa !

Co mówi artykuł 12/561/2006?

Art. 12/561: „Pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6–9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku.”

Przekroczenie czasu pracy kierowcy/ Przekroczenie czasu jazdy art. 12/561

„Awaria agregatu – dojazd do najbliższego punktu naprawy w celu usunięcia awarii i zabezpieczenia ładunku (towar głęboko mrożony).” W tym przypadku kierowca pracuje ponad 15 godzin, czas pracy zostaje przekroczony a dotarcie do celu zajmie 20 min, kierowca podejmuje decyzję, że jedzie dalej, mając na uwadze, że przerwy miał zachowane odpowiednie. Na koniec dnia pracy na odwrocie wydruku z tachografu opisuje co się wydarzyło i umieszcza tam swoje dane wraz z podpisem.

Pogoda – materia nad którą nie mamy kontroli, może sporo namieszać. Podczas ulewy, wichury może się okazać że nie mamy możliwości zjazdu na parking bo np. jest cały zajęty. I co wtedy ? Jedziemy dalej, bo chcemy zabezpieczyć ładunek i szukamy bezpiecznego miejsca postoju. Po dotarciu do odpowiedniego miejsca postoju robimy wydruk z tachografu i na jego odwrocie należy napisać co się wydarzyło np.
” Z powodu załamania pogody utrudnienia w ruchu. Brak miejsca na parkingu Solina na drodze E88. Nieudane próby znalezienia bezpiecznego parkingu – kontynuowanie jazdy do następnego parkingu.”
Na wydruku z tachografu oprócz opisu przyczyny naruszenia nie może zabraknąć danych pojazdu, kierowcy i jego podpisu. Potraktujmy ten wydruk jak wniosek do urzędnika o odstąpienie od kary, wniosek o pouczenie zamiast mandatu. Wtedy łatwiej zrozumieć, jak powinna wyglądać forma takiego opisu i co powinien zawierać.

Skrócenie odpoczynku dziennego (dobowego)

W przypadku, gdy kierowca przerwie odpoczynek, a tym samym, go skróci lub rozpocznie go zbyt późno – czyli przedłuży pracę ponad normę, wtedy wynik analizy określa to jako „skrócenie odpoczynku o ….. „.
Na takie przypadki należy wskazać powód / przyczynę, dlaczego odpoczynek został tak naruszony, np.:
„miejsce: Stacja BP/Orlen/A24/XXXX – brak możliwości bezpiecznego postoju, na polecenie obsługi stacji przymusowy wyjazd i poszukiwanie kolejnego parkingu”.
W takich przypadkach zdarza się, że obsługa stacji „wyrzuca” kierowcę z prywatnego terenu, bo ciężarówka zajmuje za dużo miejsca na parkingu dla klientów. Właściciel terenu ma takie prawo, a kierowca może to wykorzystać jako argument by opisać wydruk z tachografu. Cały czas chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa osób oraz pojazdów – kierowca został poproszony o przejazd do innego miejsca pozwalającego na bezpieczny odpoczynek.

Kiedy powołanie się na artykuł 12/561 NIE zadziała?

Służby kontrolne (ITD, Policja, zagraniczne inspekcje) weryfikują spójność opisów z danymi z pamięci tachografu. Art. 12/561 nie zostanie uznany za argument w następujących przypadkach:

• Powtarzalność sytuacji: Kierowca regularnie generuje identyczne naruszenia w tych samych miejscach (sugeruje to celowe działanie w celu oszczędności czasu).

• Złe planowanie trasy przez spedytora: Zaplanowanie trasy 600 km po drogach lokalnych na 9 godzin jazdy nie jest sytuacją wyjątkową – to błąd logistyczny.

• Brak wpisów manualnych: Ignorowanie obowiązku wprowadzania kodów krajów rozpoczęcia i zakończenia pracy.

• Niewiarygodne opisy: Wpis „brak miejsca na parkingu”, podczas gdy dane z GPS lub prędkościomierza wykazują, że pojazd poruszał się jednostajnie z prędkością 80 km/h na autostradzie (kierowca fizycznie nie sprawdzał parkingów).

• Świadome ignorowanie utrudnień: Ruszenie w trasę pomimo powszechnej, wcześniejszej wiedzy o długotrwałych remontach lub stałych, przewidywalnych zatorach na danym odcinku.

Postępowanie w przypadku braku, zgubienia lub uszkodzenia karty kierowcy

W przypadku kradzieży lub zagubienia karty należy niezwłocznie zgłosić ten fakt na policję oraz poinformować pracodawcę (kierowca ma 15 dni kalendarzowych na złożenie wniosku o nową kartę). W tym czasie jazda może być kontynuowana, pod warunkiem obowiązkowego wykonywania dwóch wydruków dziennie:

1. Na początku dnia pracy: Wydruk z pojazdu dokumentujący rozpoczęcie aktywności.

2. Na końcu dnia pracy: Wydruk z pojazdu dokumentujący zakończenie aktywności.

Oba te wydruki zastępują fizyczną kartę kierowcy. Muszą zostać odręcznie uzupełnione o imię, nazwisko, numer utraconej karty lub prawa jazdy oraz podpis. Im bardziej szczegółowy opis, tym mniejsze ryzyko nałożenia mandatu podczas kontroli drogowej lub audytu w firmie.

Służby kontrolne, na drodze czy w firmie, mając zasadnie i dokładnie opisane wydruki z tachografu patrzą łagodniej na naruszenia a czasem ta dokładność kierowcy pozwala uniknąć kary jaką jest mandat.

Kliknij i zobacz więcej porad i wiedzy…