Podwójna załoga – przekroczenie czasu jazdy, czas pracy i analiza naruszeń.

Podwójna załoga w transporcie: Czas pracy, odpoczynki i najczęstsze błędy

Wielu przewoźników decyduje się na obsadę dwuosobową (tzw. podwójną załogę), aby przyspieszyć dostawy lub bezpiecznie wdrożyć do zawodu młodych kierowców. Choć praca w zespole niesie za sobą spore korzyści logistyczne i dodatkowe przywileje w rozliczaniu czasu pracy, obwarowana jest rygorystycznymi przepisami.

Nawet drobny błąd na początku dnia może sprawić, że system zamiast 30 godzin naliczy standardową dobę 24-godzinną, generując lawinę kosztownych naruszeń.

Czym jest załoga dwuosobowa w czasie prowadzenia pojazdu?

O załodze dwuosobowej (lub kilkuosobowej) mówimy wtedy, gdy w pojeździe pomiędzy dwoma kolejnymi okresami odpoczynku dziennego (lub dziennego i tygodniowego) znajduje się co najmniej dwóch kierowców.

Aby status załogi został zachowany, muszą zostać spełnione twarde warunki:

• Wspólny dzień pracy: Obaj kierowcy muszą wspólnie rozpocząć i zakończyć swój okres aktywności.

• Zasada pierwszej godziny: Jedynym odstępstwem jest sytuacja, w której pierwszy kierowca rusza z bazy sam. Drugi kierowca musi dołączyć do niego przed upływem 1 godziny (60 minut) od rozpoczęcia jazdy. Jeśli ten czas zostanie przekroczony, tachograf rozliczy obu kierowców jako obsadę pojedynczą

Złota minuta w transporcie drogowym

Tak zwana złota minuta ma spore znaczenie w przypadku załogi i zamiany kart kierowców pomiędzy slotami tachografu cyfrowego.

Dla utrzymania statusu załogi kluczowy jest moment logowania w tachografie. Urządzenie rejestruje czas w trybie sekundowym. Jeśli pierwszy kierowca włoży kartę do slotu nr 1, a drugi spóźni się z umieszczeniem karty w slocie nr 2 o więcej niż 30 sekund, tachograf może zapisać 1 minutę pracy jako obsadę pojedynczą. Może to doprowadzić do odrzucenia statusu załogi przez programy analityczne inspekcji drogowych.

Właściciele firm transportowych dość często decydują się na podwójne obsady w przypadku szczególnych potrzeb pracodawcy czy klienta.

Przewóz towarów świeżych lub zwierząt na długich trasach wymaga ekspresowych dostaw, których jeden kierowca nie jest w stanie zrealizować w terminie. Dobrym rozwiązaniem może okazać się jazda w obsadzie dwuosobowej. Zapewnia ona ciągłość transportu, a współdzielenie prowadzenia pojazdu minimalizuje zmęczenie kierowców, co kluczowo wpływa na zdrowie i bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu.

• Producentom czy importerom zależy na zachowaniu ciągłości i terminowości dostaw, więc jest to dla nich zdecydowanie szybsze rozwiązywanie problemów.
• Kolejnym aspektem przemawiającym za podwójną załogą, jest możliwość w ten sposób przyuczenia młodego kierowcy, który siedząc obok kierującego, ma szansę w szybki i sprawny sposób przyuczyć się, aby w niedługim czasie wyruszyć w trasę w pojedynczej obsadzie.

Czas pracy kierowcy w załodze dwuosobowej.

Doba w załodze

Jazda w podwójnej obsadzie niesie ze sobą dodatkowe przywileje.

Dla pojedynczej obsady do analizy czasu pracy kierowców, liczy się kolejne 24 godziny od rozpoczęcia pracy po odbyciu regularnego tygodniowego odpoczynku czy też odpoczynku skróconego, bądź odpoczynku dziennego.

W przypadku załogi dwuosobowej okres takiej analizy rozciągnięty jest aż do 30 godzin.
W tym okresie, 9 godzin powinno przeznaczone być na odpoczynek dobowy, a reszta aktywności kierowców tj. czasu pracy + czas jazdy + dyspozycja i przerwy/postoje, nie powinna przekraczać 21 godzin.

Ważne jest, aby pamiętać, że ten odpoczynek dzienny (9-godzinny) nie jest odpoczynkiem skróconym. Możemy go nazwać „normalnym” odpoczynkiem dla podwójnej załogi.

Rys. 1 – Wspólne rozpoczęcie okresu aktywności; źródło: poradnik kierowcy ITD-PIP

Odpoczynek dobowy dla załogi dwuosobowej

Rozporządzenie 561/2006 mówi dokładnie, że w ciągu kolejnych 30 godzin po zakończeniu uprzednio odpoczynku dobowego kierowca zawodowy musi odebrać kolejny odpoczynek dzienny trwający minimum 9 godzin. Oznacza to w praktyce, że poprzedzająca kolejny dobowy odpoczynek suma wszystkich aktywności wynosi dokładnie 21 godzin.

Nie oznacza to jednak, że kierowca posiada dokładnie tyle czasu jazdy. Należy pamiętać, że w załodze uczestniczy dwóch kierowców, na których czas jazdy jest dzielony. W czasie kiedy jeden z kierowców prowadzi pojazd, drugi pełni płatny dyżur.

Przerwa (pauza) 45-minutowa w załodze

Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, po 4,5 godzinach jazdy kierowcy przysługuje 45 minut przerwy.

• W załodze, gdy Kierowca A prowadzi pojazd, Kierowca B siedzi obok na fotelu pasażera – ten czas tachograf rejestruje jako dyżur.

• Kierowca B może uznać te 45 minut dyżuru za wymaganą przerwę od jazdy, pod warunkiem, że nie pomaga w tym czasie kierującemu (nie nawiguje aktywnie, nie pilotuje pojazdu, nie zabezpiecza ładunku).

Dzięki temu, w momencie zamiany miejsc (wypięcia i zamiany kart w slotach), kierowca przejmujący kierownicę ma już w pełni czyste konto i może od razu rozpocząć swoje 4,5 godziny jazdy.

Czas aktywności kierowcy w załodze w porze nocnej.

Praca w porze nocnej (czyli wybrane przez firmę 4 godziny między 00:00 a 07:00) nakłada restrykcyjny limit. Jeśli którykolwiek z kierowców wykona choćby minutę pracy (w rozumieniu ustawy o czasie pracy kierowców – np. załadunek, zabezpieczanie towaru) w tych godzinach, jego dobowy czas pracy nie może przekroczyć 10 godzin. Do limitu nie wlicza się czasu spędzonego na fotelu pasażera (dyżuru).
Ważny jest w załodze fakt, że to ograniczenie czasu pracy w porze nocnej obowiązuje dla każdego kierowcy indywidualnie.

Więcej na temat pory nocnej przeczytasz tutaj: >>> KLIKNIJ BY PRZEJŚĆ DO ARTYKUŁU O PORZE NOCNEJ<<<

Przeprawa promowa (lub pociąg) w podwójnej obsadzie.

Odpoczynek promowy dla podwójnej obsady w zasadzie nie różni się zbyt wiele od odpoczynku w pojedynczej obsadzie.

Przypomnijmy, że kierowcy przebywający na promie, mogą wykorzystać odpoczynki dzienne – pod warunkiem, że są to odpoczynki regularne 11-godzinne lub odpoczynki tygodniowe (skrócone i regularne). Dla odpoczynków regularnych odbieranych częściowo na promie, istnieje wymóg, aby przeprawa promowa/pociągiem trwała minimum 8h (aby kierowca mógł skorzystać z łóżka w kajucie lub kuszetce)

Odpoczynek ten można przerwać maksymalnie dwukrotnie z przeznaczeniem na wjazd i zjazd, jednak suma tych czynności kierowcy nie może trwać więcej niż 60 minut (np. wjazd 20 min + zjazd 40 min, wjazd 30 min + zjazd 30 min, wjazd 10 min + zjazd 50 min).

Należy jednak pamiętać, że kierowcy w tej sytuacji muszą mieć zagwarantowaną na promie koję lub kuszetkę.

Rys. 2 – Okres odpoczynku dziennego odbywany w części na promie lub w pociągu; źródło: poradnik kierowcy EwiCenter

Wyjątek dla załogi: Jeśli czas spędzony na promie/w pociągu wynosi minimum 9 godzin i kierowcy mają do dyspozycji kajutę z łóżkiem, po zjeździe z promu ich odpoczynek dobowy uznaje się za w pełni zaliczony. Nie muszą oni doparkowywać pojazdu do pełnych 11 godzin, jak ma to miejsce w obsadzie pojedynczej.

Najczęściej pojawiające się naruszenia – jak ich unikać.

• Brak wpisu manualnego (manuala): Wyciągnięcie karty na koniec dnia i włożenie jej rano bez dokładnego uzupełnienia odpoczynku manualnie skutkuje natychmiastowym zerwaniem ciągłości załogi. System przechodzi wtedy w tryb 24-godzinny, co automatycznie generuje potężne kary za drastyczne skrócenie odpoczynku dobowego.

Rys. 3 – Naruszenie

• Przekroczenie 10 godzin pracy przy porze nocnej: Ignorowanie faktu, że któryś z kierowców przekroczył czas czystej pracy w dobie, gdy zahaczył o godziny nocne.
• Złamanie zasady 1. godziny: Dołączenie drugiego kierowcy np. po 70 minutach od momentu, gdy pierwszy ruszył w trasę.

Podwójna obsada nie dla każdego

Zastosowanie załogi podwójnej sprawdza się w życiu przewoźnika drogowego, w bardzo konkretnych sytuacjach. Trasy dalekobieżne, przewóz żywca, przyuczanie nowego pracownika. Aby dobrze wykorzystać potencjał czasowy takiej załogi, warto wiedzieć więcej.

Zobacz jedną z lekcji w naszym Kursie . Chcesz wiedzieć więcej? Zapoznaj się z naszą ofertą kursów!
Kurs „Ekspert rozliczania kierowców w transporcie drogowym”
Kurs Tachografy w BUSACH